عوامل و اسباب بصیرتزا (۱)
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، بینادل چون قرار است غبار فتنه بنشاند و گرد تحیر بزداید، نیازمند آن است که روشنیاش از درون بجوشد؛ جان و دل باید روشن و بینا شود و از منبع لایزال بینایی و بصیرت سیراب گردد تا درست ببیند و به درستی بیندیشد.
در بینش توحیدی، همهی توفیقات و درک فیوضات به عنایت خداوند سبحان و به اذن او میسر میگردد؛ چنانکه فرمود: «وَ مَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ» (۱) «ربّ العزّة حکایت میکند از قول شعیب که گفت: وَ ما تَوْفِیقِی إِلَّا بِاللَّهِ... توفیق چوگان است و بنده گوی...» (۲)
بصیرت و روشندلی، چون هدایت و گام زدن در صراط حق است، به عنایت حق تعالی میسّر میشود. قرآن با بینات و براهین روشن برای بصیرتزایی بشر نازل شده است: «لَقَدْ أَنْزَلْنَا آيَاتٍ مُبَيِّنَاتٍ وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ» (۳) و نیز: «هَٰذَا بَصَائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ وَ هُدًى وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ» (۴)
قائد شهید امت بر پایهی بینش توحیدی، تقوا را از عوامل بصیرتزا برشمرده و فرمود: «مَن یَتَّقِ اللهَ یَجعَل لَهُ مَخْرَجًا... اگر تقوا باشد، بنبستی وجود ندارد... و بصیرت هم به انسان میدهد. اینها وعدههای قرآنی است.» (۵)
رهاورد پارسایی، صفای درون است و جان پاک، بیناست. از این رو قرآن که نور است و روشنابخش جان و جهان، خود عامل بصیرت است: «امروز ما به قرآن احتیاج داریم... این نور، قرآن است.» (۶)
و خداوند سبحان پیامبرش را چراغ هدایت و نور راه امت قرار داده است؛ چنانکه قائد شهید بیان میدارد: «خدای متعال نوری را در قلب و زندگی شما قرار میدهد تا بتوانید در پرتو آن نور حرکت کنید... این نوری که میتواند هدف و راه را نشان بدهد، ناشی از تقواست.» (۷) لذا فرمود: «نقطهی مقابل تقوا، غفلت و بیتوجهی و حرکت بدون بصیرت است. خدا، ناهوشیاری مؤمن را در امور زندگی نمیپسندد.» (۸)
از دیگر عوامل مهم بصیرت، خردورزی و اندیشهورزی است؛ چنانکه امیرالمؤمنین علیهالسلام فرمودند:
«فَإِنَّمَا الْبَصِيرُ مَنْ سَمِعَ فَتَفَكَّرَ وَ نَظَرَ فَأَبْصَرَ» (۹) بینا کسی است که شنید و اندیشه کرد و نظر کرد و بصیر شد.
بر این پایه، امام شهید فرمود: «اندیشه و تفکر است که خط، جهت و سمت تلاشهای علمی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جوامع را ترسیم میکند.» (۱۰) و نیز: «ما باید جوشیدن فکر و اندیشهورزی را در جامعهی خودمان به یک حقیقت نمایان تبدیل کنیم...» (۱۱)
(۱) هود، ۸۸.
(۲) کشفالاسرار و عده الابرار.
(۳) نور، ۴۶.
(۴) اعراف، ۲۰۳.
(۵) بیانات در تاریخ ۱۳۹۸/۲/۲۴.
(۶) بیانات در تاریخ ۱۳۹۷/۲/۶.
(۷) بیانات در تاریخ ۱۳۶۹/۱/۱۰.
(۸) همان.
(۹) نهجالبلاغه، خطبه ۱۵۳.
(۱۰) بیانات در تاریخ ۱۳۹۱/۷/۱۲.
(۱۱) بیانات در تاریخ ۱۳۸۹/۹/۱۰.
حجت الاسلام حمید احمدی